Gevlucht naar Azië, gestorven op IJsland

Bobby Fischer op IJsland en JapanNa de tweekamp in voormalig Joegoslavië verdwijnt Bobby Fischer weer voor een kleine tien jaar volledig uit het wereldnieuws. Het is duidelijk geworden dat hij naar Azië is vertrokken. Of, waar en in welke omstandigheden hij leeft is voor niemand bekend. Heel soms duikt hij zomaar vanuit het niets op tijdens een Filipijnse radio uitzending. Daar spuwt hij zijn woede de ether in over de Verenigde Staten en alle andere volken en groeperingen die hij haat. Ook laat hij blijken de schaakwereld na zijn plotse verdwijnen na 1972 wel te hebben gevolgd. Zo waren volgens Fischer de heroïsche partijen om de wereldtitel tussen Gary Kasparov en Anatoli Karpov allemaal doorgestoken kaart. De twee Russen zouden alle duels zet voor zet hebben voorgekookt. Dit komt nog allemaal voort uit het complot van Willemstad.

11 september 2001

Over deze uitspraken lagen mensen behalve in de schaakwereld niet zo heel erg wakker. Dat was wel anders bij zijn uitspraken over de Joden en de Verenigde Staten. Meerdere malen ontkende hij de Holocaust. De wereld was na 11 september 2001, de aanval op het World Trade Center, amper bijgekomen of Bobby verloor zijn laatste restje krediet. Hij reageerde op de gebeurtenissen in New York. “Geweldig nieuws. Eindelijk krijgt de Verenigde Staten ervan langs. Het moet afgelopen zijn met de Verenigde Staten. Dood aan president Bush, dood aan Amerika. Dit is een geweldige dag, weg met de VS”, en zo ging het nog een tijd verder.

Bobby Fischer, Aangehouden in Japan


Rond de eeuwwisseling reisde Fischer heen en weer tussen Japan en de Filipijnen. Hij kreeg daar steun van onder meer grootmeester Eugenio Torre. Hij moest op de vlucht blijven voor de Amerikaanse overheid en het was wachten tot hij een keer tegen de lamp zou lopen. Dat gebeurde uiteindelijk op 13 juli 2004. De Verenigde Staten had zijn paspoort ingetrokken en het document waarmee hij Japan wilde verlaten was niet meer geldig. Op de luchthaven Narita van Tokio werd hij aangehouden. Het was wederom voor het eerst sinds een decennium dat de wereld Fischer zag. Inmiddels was hij een volledig verwilderde man met een lange grijze baard. Wederom werd hij scheldend afgevoerd.

Terug op IJsland

Het graf van Bobby FischerNegen maanden zat Bobby Fischer gevangen in Japan. Hij vocht zijn uitlevering aan de Verenigde Staten aan, hij deed afstand van zijn Amerikaans staatsburgerschap en schakelde de Verenigde Naties in. In eerste instantie was er geen enkel land dat hem hulp wilde bieden, uiteindelijk vond hij alsnog redding in IJsland. Het kleine Europese land werd dankzij de strijd om de wereldtitel in 1972 groot nieuws en deed met dit politieke asiel iets terug. Bobby kreeg eerst als staatloze een inreisvisum aangeboden. Toen dit nog voldoende bleek te zijn ontving Bobby Fischer de IJslandse nationaliteit. Op 24 maart 2005 arriveerde Fischer in IJsland, om een dag later zijn enige verklaring af te geven. “Ik had in 1972 nooit moeten vertrekken uit IJsland”, was zijn veelzeggende uitspraak.


Overleden op 64-jarige leeftijd

Lang zou de voormalig wereldkampioen niet kunnen genieten van het land. De afgetakelde Fischer had zich in de afgelopen decennia nooit laten behandelen door doctoren uit vrees voor zijn vijanden. Hij was bang dat er iets met hem zou gebeuren. Mede hierdoor was zijn lichaam dermate verzwakt dat te laat ingrijpen bij nierfalen hem fataal werd. Op 17 januari 2008 overleed Bobby Fischer in Reykjavik. Hij was 64 jaar. 64 is ook het aantal vakjes op een schaakbord. Bobby werd in Laugardaelir begraven. In juni 2010 werd zijn stoffelijk overschot opgegraven voor een DNA-test. Onderzocht werd of hij de vader zou zijn van een Filipijns meisje. Dit bleek niet het geval.